Eşanjör Servisi İstanbul Avrupa Yakası: İkitelli, Hadımköy
Eşanjör servisi İstanbul Avrupa Yakası: İkitelli, Beylikdüzü, Hadımköy tesislerinde sökme, temizlik, conta değişimi ve test. Keşif ve teklif…
Özet: İklimlendirme sistemlerinde lehimli plakalı eşanjör, chiller evaporatöründen kondensere, ekonomizerden yağ soğutucuya kadar soğutucu akışkanın bulunduğu her yerde ilk tercihtir. Contalı tipe göre daha küçük, daha ucuz ve çok daha yüksek basınca dayanıklıdır; buna karşılık açılamaz, temizlenemez ve donmaya karşı affedici değildir. Bu yazıda lehimli eşanjörün iklimlendirmedeki yerini, soğutucu akışkan tarafındaki tasarım kurallarını, donma ve tıkanma risklerini ve contalı tiple karar sınırını ele alıyoruz.
| Uygulama | Akışkanlar | Neden lehimli | Risk |
|---|---|---|---|
| Chiller evaporatörü | Soğutucu akışkan — su/glikol | Yüksek basınç, kompakt, ucuz | Donma |
| Su soğutmalı kondenser | Soğutucu akışkan — kule suyu | Yüksek basınç, kompakt | Kirlenme, temizlenemez |
| Ekonomizer (ara soğutma) | Soğutucu — soğutucu | Küçük, verimli | Yağ dönüşü |
| Kompresör yağ soğutucu | Yağ — su | Kompakt, basınç dayanımı | Kirlenme |
| Isı geri kazanım (desuperheater) | Kızgın gaz — su | Yüksek sıcaklık ve basınç | Kireç |
| Kaskad çevrim eşanjörü | Soğutucu — soğutucu | Kompakt, yüksek basınç | Yağ uyumu |
| Su/su ayırma (küçük kapasite) | Su — su | Ucuz, kompakt | Temizlenemez |
Ortak nokta şudur: soğutucu akışkanın olduğu her yerde lehimli tip neredeyse kuraldır. Sebebi contanın soğutucu akışkanla uyum sorunu ve sistemin çalışma basıncıdır — R410A’da tasarım basıncı 45 bar civarındadır, contalı bir eşanjör bu basınçta çalışamaz.
| Lehimli plakalı | Contalı plakalı | |
|---|---|---|
| Yapı | Plakalar bakır veya nikel ile lehimli, conta yok | Her kanal contalı, açılabilir |
| Azami basınç | Tipik 30–45 bar, özel modellerde daha yüksek | Tipik 10–25 bar |
| Azami sıcaklık | ~200 °C (bakır lehim) | Conta sınırı: 110–180 °C |
| Soğutucu akışkan | Uygun | Uygun değil (yarı kaynaklı tip hariç) |
| Açılıp temizleme | Hayır | Evet |
| Kapasite değiştirme | Hayır | Plaka ekleyerek evet |
| Hacim ve ağırlık | Çok küçük | Daha büyük (çerçeve) |
| İlk maliyet | Düşük | Yüksek |
| Kirli akışkan | Uygun değil | Uygun |
| Arıza halinde | Ünite komple değişir | Plaka/conta değişir |
Karar kuralı: Soğutucu akışkan varsa veya basınç contalı tipin sınırını aşıyorsa lehimli; akışkan kirliyse, kapasite ileride değişecekse veya ünitenin ömrü boyunca temizlenmesi gerekiyorsa contalı. İkisi arasında kalınan durumlarda belirleyici soru şudur: “Bu ünite kirlendiğinde ne yapacağım?” Cevap “açıp temizlerim” ise contalı tip, “kimyasal sirküle ederim veya değiştiririm” ise lehimli tip uygundur. İki tipin genel karşılaştırması için contalı mı lehimli mi yazımıza bakabilirsiniz.
Chiller evaporatöründe su, soğutucu akışkanın buharlaşma sıcaklığına çok yakın bir sıcaklığa iner. Buharlaşma sıcaklığı 0 °C’nin altına düştüğünde plaka yüzeyinde buz oluşur; su donarken genleşir ve lehim bağlantısını yırtar. Bu, lehimli eşanjörde en sık görülen ve tamiri mümkün olmayan hasardır.
Glikol kullanılacaksa oran, donma noktası ve kapasite kaybı birlikte değerlendirilmelidir; tablolar için glikol oranı ve kapasite kaybı yazımıza bakabilirsiniz.
Lehimli eşanjör açılamaz; dolayısıyla kirlenme yönetimi önleme üzerine kuruludur.
| Risk | Kaynağı | Önlem |
|---|---|---|
| Askıda katı, kaynak curufu | Montaj, devre suyu | Süzgeç (tipik 0,5 mm) ve devreye alma yıkaması |
| Manyetit | Kapalı devre korozyonu | Mıknatıslı tortu ayırıcı, su şartlandırma |
| Kireç | Sert takviye suyu, yüksek yüzey sıcaklığı | Yumuşatma, yüzey sıcaklığını sınırlamak |
| Biyofilm | Açık kule suyu | Kule kimyasal programı; tercihen contalı ayırıcı |
| Yağ ve tortu | Kompresör devresi | Filtre-kurutucu, doğru montaj |
Kirlendiğinde tek çare yerinde kimyasal temizliktir (CIP): uygun derişimde asit veya alkali çözelti ünite içinde sirküle edilir. Bunun mümkün olması için tasarımda giriş, çıkış ve havalandırma bağlantıları bırakılmalıdır. Sonuç alınamazsa ünite değiştirilir.
Bu nedenle açık kule suyu tarafında lehimli eşanjör önerilmez: kule suyu kaçınılmaz olarak biyofilm ve kireç taşır ve temizlenemeyen bir ünite kısa sürede kapasitesini kaybeder. O noktada doğru çözüm, açık devreyi kapalı devreden contalı plakalı bir ayırıcıyla ayırmaktır; devre şemaları için chiller ayırıcı eşanjör yazımıza, hava ve tortu yönetimi için separatör yazımıza bakabilirsiniz.
Altıncı madde bu üründe özellikle önemlidir: lehimli eşanjör açılıp bakılamadığı için kirlenmenin tek ölçüsü basınç kaybıdır. Referans kaydı olmayan bir ünitede kapasite kaybının kirlenmeden mi yoksa başka bir sebepten mi geldiği anlaşılamaz.
Soğutucu akışkanın bulunduğu her yerde iki zorunluluk vardır: yüksek basınca dayanmak ve conta uyumsuzluğundan kaçınmak. Lehimli tip conta içermez ve tipik olarak 30–45 bar basınca dayanır; ayrıca çok kompakt ve ekonomiktir. Bu yüzden chiller evaporatörü, kondenser ve ekonomizer uygulamalarında standart tercihtir.
Açılıp mekanik olarak temizlenemez; yalnızca yerinde kimyasal temizlik (CIP) yapılabilir. Bunun için tasarımda giriş, çıkış ve havalandırma bağlantıları bırakılmalıdır. Kimyasal temizlik sonuç vermezse ünite değiştirilir. Bu nedenle kirli akışkanlarda ve açık kule suyunda lehimli tip önerilmez.
Su akışı kesildiğinde, debi asgari değerin altına düştüğünde veya buharlaşma sıcaklığı 0 °C’nin altına indiğinde plaka yüzeyinde buz oluşur. Donan su genleşir ve lehim bağlantısını yırtar; hasar tamir edilemez. Akış anahtarı, düşük su sıcaklığı ve düşük buharlaşma basıncı korumaları birlikte çalışmalıdır.
Değildir. Lehimli eşanjör tam boşalmaz; kanallarda su kalır ve bu su donduğunda üniteyi çatlatır. Isıtılmayan hacimlerde veya dış ortamda glikol kullanmak ya da ünitenin sıcak kalmasını sağlamak gerekir.
Önerilmez. Açık kule suyu biyofilm, kireç ve askıda katı taşır; temizlenemeyen bir ünite kısa sürede kapasitesini kaybeder. Doğru çözüm, açık devreyi kapalı devreden contalı plakalı bir ayırıcıyla ayırmak ve makineleri temiz kapalı devreyle beslemektir.
Karar sorusu şudur: bu ünite kirlendiğinde ne yapacaksınız? Açıp temizlemeniz gerekecekse veya kapasite ileride değişecekse contalı tip; soğutucu akışkan varsa, basınç contalı tipin sınırını aşıyorsa veya akışkan temizse lehimli tip uygundur.
%30 etilen glikol, aynı sıcaklık farkında gereken alanı yaklaşık %10–12 büyütür, basınç kaybını yaklaşık %20 ve pompa gücünü yaklaşık %27 artırır. Bu etkiler seçim yazılımına glikol oranı girilerek hesaplanmalıdır; su olarak hesaplanıp glikolle çalıştırılan ünite tasarım kapasitesinin altında kalır.
Lehimli tipte %10–15 tipiktir. Daha yüksek pay, düşük yükte kızdırma kontrolünü kararsızlaştırır ve donma riskini artırır. Kirlenme beklentisi yüksekse pay artırmak yerine akışkanı temizlemek (süzgeç, ayırıcı, su şartlandırma) veya contalı tipe geçmek doğru yaklaşımdır.
Chiller, ısı pompası veya iklimlendirme sisteminiz için lehimli eşanjör seçimi, donma koruması kurgusu veya mevcut ünitenin kapasite kontrolü konusunda destek almak isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilir veya +90 216 620 83 32 numaralı hattımızı arayabilirsiniz.
Yazıda anlatılan çözümlerin ürün ve hizmet sayfaları.
Aynı konuyu başka açılardan ele alan yazılar.

Eşanjör servisi İstanbul Avrupa Yakası: İkitelli, Beylikdüzü, Hadımköy tesislerinde sökme, temizlik, conta değişimi ve test. Keşif ve teklif…

Eşanjör servisi İstanbul Anadolu Yakası: Tuzla, Dudullu ve Sancaktepe'de sökme-temizleme, conta değişimi, plaka tamamlama ve basınç testi. Keşif…

Havuz eşanjörü kapasitesi nasıl hesaplanır? Buharlaşma kaybı, ilk ısıtma süresi, titanyum plaka, by-pass ve oransal vana kurgusu tek…