Isı pompası ve yenilenebilir enerji sistemlerinde cihazın kendisi kadar, etrafına kurulan hidronik paket belirleyicidir. Sahada gördüğümüz arızaların büyük bölümü kompresör kusuru değil; yetersiz su hacmi, tıkanmış devre, donmuş evaporatör veya kirli kaynak suyudur. Doğru kurgu dört parçadan oluşur: doğru seçilmiş eşanjör, yeterli buffer tank, hava-tortu ayırıcı ve gerekiyorsa kaynak tarafı ayırıcı eşanjör.
Uygulama alanları
- Havadan suya ısı pompaları. Konut, ticari bina, otel; defrost enerjisi tasarımın parçasıdır.
- Sudan suya ısı pompaları. Kuyu, göl, nehir veya atık su kaynaklı sistemler.
- Topraktan suya (jeotermal ısı pompası). Yatay ve düşey kollektör devreleri, glikollü salamura.
- Atık ısı kaynaklı ısı pompaları. Endüstriyel proses, veri merkezi, kanalizasyon ısısı.
- Güneş enerjisi destekli sistemler. Çift serpantinli boyler veya harici eşanjör ile.
- Endüstriyel yüksek sıcaklık ısı pompaları. Proses ısısı üretimi.
Evaporatör ve kondenser seçimi
| Lehimli (bakır) | Lehimli (nikel) | Yarı kaynaklı | Contalı | |
|---|---|---|---|---|
| Tipik kapasite | 5 kW – 1 MW | 5 kW – 1 MW | 100 kW – 10 MW | 50 kW – 20 MW+ |
| Amonyak (R717) | Uygun değil | Uygun | Uygun | Uygun değil |
| Mekanik temizlik | Hayır | Hayır | Su tarafı evet | Evet |
| Kapasite büyütme | Hayır | Hayır | Evet | Evet |
| Soğutucu şarjı | Çok düşük | Çok düşük | Orta | — |
Pratik kural: kapalı devre, temiz su ve 1 MW altı → lehimli; kirli/açık kaynak, büyük kapasite, sökülebilirlik → contalı. Amonyaklı sistemlerde bakır lehimli kesinlikle kullanılmaz. Ayrıntı: kondenser ve evaporatör seçimi: lehimli mi contalı mı?
Buffer tank hesabı
Isı pompasının ömrünü çalıştığı saat değil, kaç kez çalıştığı belirler. Sistemin su hacmi yetersizse cihaz dakikalar içinde açılıp kapanır — kısa çevrim (short cycling). Üreticilerin çoğu saatte 3–6 kalkış üst sınırını ve kalkış başına en az 6–10 dakika çalışma süresini önerir.
V = Q × t × 860 ÷ ΔT
V = gereken toplam sistem hacmi (litre), Q = cihazın minimum kapasitesi (kW), t = hedef minimum çalışma süresi (saat), ΔT = tankta izin verilen sıcaklık artışı (tipik 4–6 K).
Örnek: 12 kW on/off cihaz, 10 dakika (0,167 saat) hedef, ΔT 5 K → V ≈ 345 litre. Bu toplam sistem hacmidir; tesisatın kendi hacmi (yer ısıtmada borular ve şap içindeki su) düşülerek tank seçilir.
Inverterli cihazlarda belirleyici olan nominal değil minimum kapasitedir: 3 kW’a inebilen bir cihazda aynı hesap ≈ 86 litre verir. Örnek hesapların tamamı, defrost ve minimum debi kuralları: ısı pompası buffer tank hesabı
Kaynak tarafı: kirli suyu ısı pompasına vermeyin
Kuyu, göl, nehir veya atık su kaynaklı sistemlerde kaynak suyu doğrudan ısı pompasına verilmez. Araya bir contalı plakalı ayırıcı eşanjör konur ve su analizine göre plaka malzemesi seçilir.
| Kaynak | Plaka malzemesi | Not |
|---|---|---|
| Kapalı toprak kollektörü (glikollü) | AISI 316L | Ayırıcı gerekmeyebilir |
| Temiz kuyu suyu (klorür < 200 ppm) | AISI 316L | Filtre + ayırıcı eşanjör |
| Klorürlü kuyu suyu (200–1.500 ppm) | 254 SMO | Su analizi şart |
| Yüksek klorürlü / deniz suyu | Titanyum | Tartışmasız |
| Atık su, göl suyu | 316L, geniş kanallı | Otomatik filtre gerekir |
Böylece kirlenen ve temizlenmesi gereken taraf, sökülüp yarım günde temizlenebilen ucuz cihaz olur. Malzeme kararı: 316L mi titanyum mu
Evaporatör donması: en pahalı arıza
Su debisi düştüğünde (filtre tıkanması, pompa arızası, vana kapanması) evaporasyon sıcaklığı düşer, plaka kanalındaki su donar, buz genleşir ve plakayı yırtar. Lehimli tipte bu onarılamaz; cihaz değişir.
Zorunlu korumalar:
- Akış anahtarı veya diferansiyel basınç şalteri — su akmıyorsa kompresör çalışmaz
- Antifriz termostatı — çıkış suyu eşiğin altına inerse durdurur
- Düşük basınç emniyeti — doğru ayarlı ve by-pass edilmemiş
- Pislik tutucu — evaporatör girişinde, tipik 0,5–1 mm göz açıklığı
- Glikol — dış ortamda kalan devrelerde, en düşük dış sıcaklığa göre oranlanır
- Pompa gecikmesi — kompresör durduktan sonra pompa bir süre daha çalışır
Glikolün bedeli: ısı transferini düşürür ve basınç kaybını artırır. Eşanjör hesabı saf suya göre değil, kullanılacak gerçek karışım oranına göre yapılmalıdır.
Hava ve tortu: debi kaybının asıl sebebi
Isı pompası, kombiye göre debi ve ΔT sapmasına çok daha az tolerans gösterir. Tortu veya hava nedeniyle debi düştüğünde kondenser çıkış sıcaklığı hızla yükselir, yüksek basınç anahtarı cihazı durdurur, kısa çevrim başlar ve COP düşer.
Kollektördeki otomatik purjör yalnızca yüksek noktada toplanan serbest havayı atar; Y filtre de manyetit tozunu tutamaz. Gereken ekipman mikrokabarcık ayırıcı (ısı kaynağı çıkışında) ve manyetik tortu ayırıcıdır (dönüşte, pompadan önce). Ayrıntı: hava ve tortu ayırıcı neden şart · Ürün: separatörler
Güneş enerjisi entegrasyonu
- Çift serpantinli boyler. Alt serpantin güneş devresi, üst serpantin ısı pompası veya kazan. En yaygın çözüm.
- Harici plakalı eşanjör + pompa grubu. Büyük kapasitelerde ve mevcut tanka entegrasyonda tercih edilir.
- Glikol ayrımı. Kolektör devresi donmaya karşı glikollüdür; kullanım suyu tarafı saf sudur. Ayrımı eşanjör sağlar.
- Aşırı ısınma koruması. Yaz aylarında stagnasyon sıcaklıkları conta ve akışkan seçiminde dikkate alınmalıdır.
Devreye alma ve bakım
| İş | Sıklık |
|---|---|
| Tortu ayırıcı boşaltma | İlk ay 2 kez, sonra sezon başı ve ortası |
| Manyetik çubuk temizliği | Yılda 1 (ilk yıl 2) |
| Pislik tutucu kontrolü | Sezon başı ve gerektiğinde |
| Glikol oranı ve pH ölçümü | Yılda 1 |
| Sistem basıncı ve genleşme tankı ön basıncı | Yılda 1 |
| Eşanjör ΔP kaydı | Sezon başı |
| Ayırıcı eşanjör CIP | Kaynak kirliliğine göre 6–12 ayda 1 |
Su kalitesi için VDI 2035 yaygın referanstır; sert bölgelerde yumuşatılmış veya demineralize su ile doldurma önerilir. İnhibitör yalnızca yıkanmış sisteme ve doğru dozda eklenir.
Vefa Heat’in sağladıkları
- Evaporatör / kondenser seçimi ve termal hesap — mühendislik ve danışmanlık
- Kaynak tarafı ayırıcı eşanjör imalatı; titanyum ve 254 SMO plaka tedariki — contalı plakalı eşanjör
- Buffer tank, ısıl denge kabı, akümülasyon tankı ve çift serpantinli boyler özel imalatı — özel imalat
- Hava ve tortu separatörleri — ürün sayfası
- Lehimli plakalı eşanjör tedariki
- Devreye alma ve yerinde bakım — teknik servis
İlgili içerikler
- Separatör: hava ve tortu ayırıcı seçimi
- Enerji santrallerinde contalı plakalı eşanjör
- Buffer tank nedir? Hesabı ve bağlantı şemaları
- Genleşme tankı nedir? Hesabı, seçimi ve çeşitleri
- Glikol oranı seçimi ve kapasite kaybı
- Bölge ısıtma abone istasyonu tasarımı
- Isı pompası için buffer tank hesabı
- Isı pompasında buffer tank neden şart?
- Kondenser ve evaporatör seçimi
- Yer ısıtmada hava ve tortu ayırıcı
- Denge kabı ile buffer tank farkı
- HVAC ve iklimlendirme
Cihaz markası, minimum-maksimum kapasite, kaynak tipi, tesisat bilgisi ve varsa su analizinizi gönderin; buffer hacmini, eşanjör seçimini ve hidronik paketi birlikte çıkaralım — iletişim · +90 216 620 83 32