Eşanjör Servisi İstanbul Anadolu Yakası: Tuzla, Dudullu

Eşanjör servisi, İstanbul Anadolu Yakası’nda Tuzla, Dudullu, Sancaktepe, Pendik ve Ümraniye’deki tesislerde çalışan plakalı eşanjör ünitelerinin yerinde sökülmesi, plakaların temizlenmesi, conta değişimi, eksik plakanın tamamlanması, basınç testi ve yeniden devreye alınmasını kapsayan saha hizmetidir. Amaç, kaybolan ısı transferini ve sızdırmazlığı geri kazanmaktır.

Anadolu Yakası’nda eşanjör servisi neden bölge bölge planlanır

Anadolu Yakası tek tip bir sanayi haritası değil. Tuzla’da deniz suyuyla çalışan gemi soğutucuları ve agresif kimyasallarla temas eden proses eşanjörleri varken, Ataşehir’de aynı marka ve boyuttaki bir ünite 40 katlı bir ofis kulesinin iklimlendirme devresini ayırıyor. Ekipman benzer, ama kirlenme tipi, conta malzemesi, temizlik kimyasalı, duruş penceresi ve sahaya erişim koşulu tamamen farklı. Bu yüzden servis planı ekipmandan önce tesisten başlar.

Bu yazı, ekipman seçimini değil servisi anlatıyor. Kapasite, plaka malzemesi ve şehir genelindeki su kalitesi gibi konuları İstanbul’da plakalı eşanjör seçimi yazısında ayrıca ele aldık. Burada odak; hangi bölgede hangi tesisin, hangi eşanjör uygulamasıyla, hangi sıklıkta ve hangi arızayla servise ihtiyaç duyduğu ve sahada işin nasıl yürütüldüğü.

Vefa Heat 2014’ten beri Sancaktepe’de. Bu konum, Kuzey Marmara Otoyolu ve TEM bağlantısı sayesinde Dudullu, Çekmeköy, Samandıra ve Kurtköy’ü kısa bir yarıçapın içine alıyor; Tuzla, Kartal ve Kadıköy hattına da düzenli olarak gidiyoruz. Yine de servis tarihi için sabit bir süre taahhüt etmiyoruz: ziyaret, mesafeye, tesisin duruş penceresine ve o haftaki iş yüküne göre planlanır. Acil durumlarda önceliklendirme yapılır; gerçekçi bir takvim, tutulamayacak bir sözden daha değerlidir.

Servis kapsamındaki üniteler çoğunlukla contalı plakalı tiptir; çünkü sökülüp temizlenebilen ve contası yenilenebilen tip budur. Lehimli üniteler sökülemez, yalnızca kimyasal sirkülasyonla temizlenebilir ya da değiştirilir. Sahada karşılaştığımız farklı eşanjör modelleri için yedek parça uyumu, etiket bilgisiyle önceden kontrol edilir.

Bölge, tesis ve servis ihtiyacı: özet tablo

Aşağıdaki tablo, Anadolu Yakası’nın ana sanayi ve ticari bölgelerinde sahada en sık karşılaşılan tabloyu özetliyor. Genelleme niteliğindedir; her tesisin kendi su kalitesi ve işletme rejimi, bakım aralığını değiştirir.

Tuzla: OSB, kimya sanayi ve tersanelerde plakalı eşanjör servisi

Plakalı eşanjör servisi Tuzla özelinde iki ayrı dünyaya bölünür: organize sanayi ve kimya sanayi bölgesindeki proses eşanjörleri ile tersaneler ve gemi bakım tesislerindeki deniz suyu soğutucuları. İkisi de “agresif ortam” sayılır, ama agresifliğin kaynağı farklıdır.

Kimya ve proses tesisleri

Tuzla’daki kimya odaklı tesislerde eşanjörler çoğu zaman solvent, asit, baz ya da yağ içeren akışkanlarla çalışır. Buradaki servisin kritik noktası temizlik değil, malzeme uyumluluğudur. Bir çözücü hattında EPDM conta kullanılmışsa conta şişer, yuvadan taşar ve birkaç haftada kaçak yapar. Aynı hatta Viton (FKM) doğru tercih olabilir; sıcak su ve buhar kondensinde ise EPDM tercih edilir, mineral yağda NBR. Serviste sökme öncesi akışkanın güvenlik bilgi formu istenir, conta malzemesi buna göre teyit edilir.

Plaka tarafında AISI 316L çoğu proses için yeterlidir; ancak klorür içeren, düşük pH’lı ya da 60 °C’nin üzerinde klorürle temas eden akışkanlarda çukurcuk korozyonu riski artar. Böyle hatlarda 254 SMO, Hastelloy C-276 veya titanyum gündeme gelir. Servis sırasında delinmiş plaka bulunduğunda, aynı malzemeyle tamamlamak mı yoksa malzemeyi yükseltmek mi gerektiği bu noktada tartışılır.

Tersaneler ve gemi bakım

Tuzla tersaneler bölgesinde gemi merkezi soğutucuları, ana makine yağ soğutucuları ve jeneratör ceket suyu soğutucuları deniz suyuyla çalışır. Deniz suyunun klorür yükü paslanmaz çeliği hızla aşındırdığı için bu ünitelerde standart plaka malzemesi titanyumdur. Konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız tersane ve gemi uygulamalarında titanyum plaka yazısında sınır değerleri bulabilirsiniz.

Tersane servisinde en sık karşılaştığımız durum biyolojik kirlenmedir: midye larvası, kabuklu canlılar, yosun ve silt, deniz suyu tarafındaki kanalları daraltır. Giriş portunda biriken kabuk parçaları dağıtım bölgesini tıkar, plakanın bir kısmı hiç çalışmaz hale gelir. Temizlikte titanyum plaka için hidroflorik asit içeren hiçbir kimyasal kullanılmaz; mekanik temizlik ve üretici onaylı asidik çözeltilerle çalışılır. Paslanmaz ile titanyum arasında kararsız kalınan durumlar için 316L mi titanyum mu karşılaştırması yol gösterir.

Tersanede işin zamanlaması da farklıdır: servis, geminin havuzda veya rıhtımda kaldığı süreye sığmak zorundadır. Bu yüzden etiket bilgisi ve plaka sayısı önceden alınır, gerekli conta seti ve yedek plaka, gemi yanaşmadan önce hazırlanır.

Dudullu ve İMES: makine, metal, gıda ve ilaç tesislerinde eşanjör servisi

Eşanjör servisi Dudullu ve İMES bölgesinde, Anadolu Yakası’nın en çeşitli tesis profiliyle karşılaşır. Aynı sokakta bir CNC atölyesi, bir metal kaplama tesisi ve bir gıda paketleme hattı bulunabilir. Merkezimize en yakın sanayi bölgelerinden biri olduğu için keşif planlaması burada genellikle daha kolaydır.

Makine ve metal işleme

Makine sanayisinde en yaygın uygulama hidrolik yağ soğutmadır. Pres, plastik enjeksiyon ve takım tezgâhlarının hidrolik ünitelerinde yağ sıcaklığının 45–55 °C bandında tutulması gerekir; soğutma suyu tarafı ise çoğunlukla kule veya kapalı devre sudur. Serviste yağ tarafında karbonlaşmış tortu, su tarafında kireç ve açık kule kaynaklı çamur görülür. Contada NBR standarttır; sıcaklık 100 °C’ye yaklaşıyorsa HNBR veya FKM değerlendirilir.

Metal kaplama ve yüzey işlem tesislerinde ise banyo ısıtma ve soğutma eşanjörleri asidik veya alkali çözeltilerle temas eder. Bu hatlarda plaka korozyonu, contadan daha sık servis nedenidir.

Gıda ve ilaç tesisleri

Gıda tesislerinde pastörizasyon, soğutma ve CIP çözeltisi ısıtma eşanjörleri, düzenli CIP ile temizlenir. Buna rağmen süt taşı, protein yanığı ve şeker karamelizasyonu zamanla birikir; asıl servis ihtiyacı ise CIP kimyasallarının (tipik olarak %1–2 kostik ve %0,5–1 nitrik asit, 70–80 °C) contada yarattığı yorulmadır. Gıdaya uygun sertifikalı EPDM veya NBR conta kullanılır, sökme sırasında plakaların numaralanması hijyen açısından da önem taşır.

İlaç tesislerinde eşanjörler arıtılmış su, soğutma ve sıcak su devrelerinde çalışır. Burada servisin belgelenmesi, işin kendisi kadar önemlidir: kullanılan conta malzemesinin sertifikası, temizlik kimyasalı, test basıncı ve süresi rapora işlenir.

Pendik, Kartal, Kurtköy ve Sancaktepe hattı: sanayi, hastane, lojistik, konut

Pendik, Kartal ve Kurtköy

Bu hat sanayi tesislerini, büyük hastaneleri ve Sabiha Gökçen çevresindeki lojistik depolarını bir araya getirir. Hastanelerde eşanjörün en kritik görevi sıcak kullanım suyudur. Lejyonella kontrolü için depolama sıcaklığının 60 °C üzerinde tutulması ve periyodik termal şok uygulanması, SKS tarafında kireçlenmeyi hızlandırır. Şebeke suyu sertliği 15–20 °Fr aralığındaysa, 55 °C üzerindeki her 10 °C artış kireç çökelmesini belirgin biçimde artırır. Bu tesislerdeki servis ihtiyacını hastane eşanjörü yazısında daha ayrıntılı işledik.

Hastanede servis, tesisin hiçbir zaman tamamen duramayacağı varsayımıyla planlanır. Çift eşanjörlü (N+1) kurulumlarda bir ünite servise alınırken diğeri yükü taşır. Tek ünite varsa servis düşük talep saatlerine yerleştirilir ve gerekirse geçici bir çözüm önceden konuşulur. Lojistik depolarında ise ısıtma ve soğutma grubu ayırma eşanjörleri daha basit bir rejimle çalışır; ana ihtiyaç sezon öncesi temizlik ve conta kontrolüdür.

Eşanjör servisi Sancaktepe merkezli: Çekmeköy, Sultanbeyli ve Samandıra

Merkezimizin bulunduğu Sancaktepe ile Çekmeköy, Sultanbeyli ve Samandıra çevresinde büyük konut siteleri, küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri, spor tesisleri ve kapalı havuzlar yoğundur. Sitelerde merkezi ısıtma ayırma eşanjörleri ve yerden ısıtma devreleri, havuzlarda ise havuz suyunu kazan devresinden ayıran üniteler öne çıkar. Havuz suyundaki klor, paslanmaz plakalarda korozyona yol açabildiğinden bu uygulamalarda titanyum plaka tercih edilir.

Bu bölgedeki servis talebinin büyük kısmı mevsimseldir: ekim ayında ısıtma sezonu açılmadan önce plakalar temizlenir, sertleşmiş contalar toplu olarak değiştirilir. Eski sistemlerde tesisat içindeki çamur ve magnetit, eşanjör giriş portunda birikerek debiyi düşürür; bu durumda eşanjörle birlikte tesisata bir tortu ayırıcı eklenmesi önerilir.

Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy: ofis kuleleri, AVM ve oteller

Ümraniye ve Ataşehir’deki ofis kuleleri ile Kadıköy çevresindeki oteller ve alışveriş merkezleri, eşanjörü sanayi dışı ama işletme açısından en hassas biçimde kullanan yapılardır. Yüksek binalarda statik basınç, alt katlardaki ekipmanın dayanım sınırını aşabilir; 150 metrelik bir kulede su sütunu tek başına yaklaşık 15 bar demektir. Bu nedenle ısıtma ve iklimlendirme devreleri, bina yüksekliği boyunca basınç kırıcı eşanjörlerle bölgelere ayrılır. Chiller devresini bina devresinden ayıran üniteler de aynı mantıkla çalışır.

Bu yapılarda tipik servis nedeni, basınç kaybının yavaş yavaş artması ve yaklaşım sıcaklığının açılmasıdır. Örneğin tasarımda 1–2 K olan yaklaşım sıcaklığı 4–5 K’ye çıkmışsa, bina iklimlendirme yükünü karşılayamaz ve chiller daha düşük suyla çalışmaya zorlanır. Otellerde ise sıcak kullanım suyu eşanjörü tarafındaki kireç, misafir şikâyetinin en sık teknik sebebidir.

Servisin burada zorluğu tekniğin değil, erişim ve zamanlamanın yönetimidir:

• Teknik hacimler çoğu zaman bodrum katlarda veya ara teknik katlardadır; plaka paketinin yük asansörüyle taşınması, önceden yönetimle planlanır.
• Ofis kulelerinde servis çoğunlukla hafta sonu veya mesai dışı saatlerde yapılır; AVM’lerde ise mağaza kapanışından sonraki gece penceresi kullanılır.
• Yedekli (N+1) kurulumlarda üniteler sırayla servise alınır; yedeksiz kurulumlarda sökme, temizlik ve montajın tek pencereye sığması için contalar ve gerekirse yedek plakalar önceden hazırlanır.
• Bina otomasyon sistemindeki sıcaklık ve basınç kayıtları, servis öncesi ve sonrası karşılaştırma için istenir.

Servis süreci adım adım: etiket fotoğrafından test raporuna

Bölge ve tesis tipi ne olursa olsun, teknik servis sahada aynı disiplinle yürür. Sürenin ve bakım sıklığının nasıl belirlendiğini eşanjör bakım ve servis periyodu yazısında anlattık; burada adımları özetliyoruz.

1. Ön bilgi ve etiket fotoğrafı: Eşanjörün etiket fotoğrafı (marka, model, seri numarası, test basıncı), genel görünüm fotoğrafı, yaklaşık plaka sayısı, her iki taraftaki akışkan, sıcaklık ve basınç değerleri ile şikâyetin tarifi (kaçak, ısınmama, basınç kaybı) istenir. Bu bilgi, doğru conta ve plakanın önceden temin edilmesini sağlar.
2. Keşif: Gerekiyorsa sahada giriş-çıkış sıcaklıkları ve basınç farkı ölçülür, kaçak noktası tespit edilir, sökme için alan ve erişim kontrol edilir. Basit ve iyi belgelenmiş işlerde keşif ile servis aynı ziyarette birleştirilebilir.
3. Sökme: Devre vanaları kapatılır, her iki taraf boşaltılır ve basınçsız hale getirilir. Sıkma saplamaları gevşetilmeden önce mevcut A ölçüsü (sabit ve hareketli baskı plakası arası mesafe) kayda alınır, plakalar sırayla numaralanır.
4. Temizlik: Plakalar önce düşük-orta basınçlı su ve yumuşak fırçayla mekanik olarak temizlenir; tel fırça ve metal kazıyıcı kullanılmaz. Kireç için uygun asidik çözelti, organik ve yağ kaynaklı kirlenme için alkali çözelti kullanılır. Paslanmaz plakada hidroklorik asit, titanyum plakada hidroflorik asit içeren kimyasallar kullanılmaz.
5. Plaka kontrolü ve tamamlama: Temizlenen plakalar ışık veya penetrant testiyle çatlak ve delik açısından kontrol edilir. Hasarlı plaka aynı profil ve malzemeyle değiştirilir. Yedek plaka bulunamıyorsa bir plaka çifti paketten çıkarılabilir; bu durumda A ölçüsü yeniden hesaplanır ve kapasite kaybı değerlendirilir.
6. Conta: Yapıştırmalı contalarda eski conta ve yapıştırıcı kalıntısı yuvadan tamamen temizlenir, yeni conta uygun yapıştırıcıyla oturtulur. Klipsli contalarda klips yuvalarının bütünlüğü kontrol edilir.
7. Montaj: Plakalar numara sırasına göre, chevron desenlerinin dönüşümlü yönü korunarak dizilir. Sıkma, çapraz ve kademeli yapılır; baskı plakasının paralelliği her kademede kontrol edilir.
8. A ölçüsü: Sıkma, üreticinin plaka sayısına göre verdiği A ölçüsü aralığına kadar yapılır. Fazla sıkma plakaları deforme eder, eksik sıkma kaçak bırakır.
9. Basınç testi: Her iki taraf ayrı ayrı hidrostatik teste alınır; böylece hem dış kaçak hem de iki akışkan arasındaki çapraz kaçak ortaya çıkar. Test basıncı etiketteki değer ve üretici tablosu esas alınarak belirlenir; genellikle tasarım basıncının 1,3 katını aşmaz.
10. Devreye alma: Vanalar ısıl şok yaratmayacak şekilde kademeli açılır, hava alınır, ilk çalışma saatlerinde sıcaklık ve basınç izlenir.
11. Rapor: Servis öncesi ve sonrası basınç farkı ile sıcaklıklar, değiştirilen conta ve plaka sayısı, son A ölçüsü, test basıncı ve fotoğraflar tek bir raporda teslim edilir.

Servis sonrası performans, basit bir kapasite hesabıyla doğrulanabilir: Q (kW) = m³/h × ΔT × 1,163. Örneğin sekonder tarafta 18 m³/h debi ve 10 K sıcaklık farkı, 18 × 10 × 1,163 ≈ 209 kW eder. Servis öncesi aynı debide ΔT 7 K’ye düşmüşse, eşanjör yaklaşık %30 kapasite kaybıyla çalışıyordur; temizlikten sonra tasarım ΔT’sine dönülüp dönülmediği bu hesapla görülür.

Conta, plaka tamamlama ve malzeme kararları

Servis sırasında verilen kararların çoğu conta ve plaka ile ilgilidir. Conta ve plaka tarafında tedarikçi olarak çalışıyoruz; yaygın markaların profillerine uygun eşanjör contası ve plakayı stoklu olarak tedarik ediyor, sahada uyguluyoruz. Karar tablosu kabaca şöyledir:

• EPDM: Sıcak su, buhar kondensi, glikollü su; yaklaşık 150–160 °C’ye kadar. Yağ ve hidrokarbonla uyumsuzdur. Anadolu Yakası’ndaki bina ve konut uygulamalarının büyük çoğunluğu EPDM’dir.
• NBR: Mineral yağ, deniz suyu, yağlı su; yaklaşık 110–120 °C’ye kadar. Tersane soğutucuları ve hidrolik yağ soğutucularında standarttır.
• HNBR: NBR’nin daha yüksek sıcaklığa dayanıklı sürümü; yaklaşık 140 °C’ye kadar yağlı uygulamalarda.
• Viton (FKM): Solvent, asit ve bazı agresif kimyasallar; yaklaşık 180 °C’ye kadar. Kimya tesislerinde seçilir, sıcak suda ve buharda tercih edilmez.

Hangi akışkanda hangi malzemenin seçileceği ayrıntılı olarak conta malzemesi seçimi yazısında yer alıyor. Pratikte kural şudur: conta, eskisinin aynısı diye değil, akışkana ve sıcaklığa göre seçilir. Yanlış malzemeyle yenilenen bir conta seti, servis sonrası kaçağın en yaygın nedenidir.

Plaka tarafında karar biraz daha maliyet odaklıdır. Birkaç delik plaka varsa bunları aynı profil ve malzemedeki eşanjör plakası ile tamamlamak en doğru yoldur. Plakaların önemli bir kısmında incelme veya çok sayıda çukurcuk korozyonu görülüyorsa, tek tek tamamlamak yerine paketin tamamen yenilenmesi ya da malzemenin (örneğin AISI 316L’den titanyuma) yükseltilmesi ekonomik olarak daha anlamlı olabilir. Fiyat; plaka sayısına, malzemeye ve conta tipine göre değişir. Sahada bulunan hasarın fotoğrafı ve ölçümüyle birlikte seçenekler yazılı olarak sunulur, karar tesis sahibine bırakılır.

Sık sorulan sorular

Anadolu Yakası’nda hangi bölgelere eşanjör servisi veriliyor?

Tuzla, Pendik, Kartal, Kurtköy, Dudullu, İMES, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy, Maltepe, Sancaktepe, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Samandıra dahil Anadolu Yakası’nın tamamında servis veriyoruz. Merkezimiz Sancaktepe’de olduğu için Dudullu, Çekmeköy ve Samandıra en yakın bölgelerdir. Ziyaret tarihi mesafeye, tesisin duruş penceresine ve iş yüküne göre planlanır.

Plakalı eşanjör servisi Tuzla’daki tersanelerde deniz suyu devrelerine de yapılıyor mu?

Evet, Tuzla ve Pendik’teki tersanelerde deniz suyuyla çalışan titanyum plakalı soğutucuların sökme, temizlik, conta değişimi ve basınç testi işlerini yapıyoruz. Deniz suyu tarafındaki kabuk ve silt birikimi mekanik temizlikle giderilir, conta genellikle NBR ile yenilenir. Servisin geminin havuzda kaldığı süreye sığması için etiket bilgisi önceden istenir.

Servis ekibi ne kadar sürede gelir?

Sabit bir varış süresi taahhüt etmiyoruz; ziyaret, tesisin konumuna, o haftaki iş yüküne ve gereken parçanın hazır olup olmamasına göre planlanır. Acil durumlarda önceliklendirme yapılır. Etiket fotoğrafı ve plaka sayısı önceden gönderilirse, doğru conta ve plaka ilk ziyarette hazır olur ve toplam süre kısalır.

Servis talebinden önce hangi bilgileri hazırlamalıyım?

Eşanjör etiketinin net fotoğrafı, ünitenin genel görünüm fotoğrafı, yaklaşık plaka sayısı ve her iki taraftaki akışkan, sıcaklık ve basınç bilgisi yeterlidir. Kaçak, ısınmama veya basınç kaybı gibi şikâyetin kısaca tarif edilmesi keşif süresini kısaltır. Varsa önceki servis raporu ve mevcut A ölçüsü de işe yarar.

Eşanjör yerinde mi temizlenir, atölyeye mi götürülür?

Contalı plakalı eşanjörlerin çoğu yerinde sökülüp temizlenir ve yerinde test edilir. Teknik hacim çok dar, kirlenme çok ağır veya kimyasal banyo gerekiyorsa plakalar atölye temizliği için sökülüp taşınabilir. Lehimli üniteler sökülemediği için yalnızca kimyasal sirkülasyonla yerinde temizlenir.

Eşanjör servis ücreti neye göre belirlenir?

Servis ücreti; plaka sayısına, plaka malzemesine, conta tipine, kirlenme derecesine ve değişmesi gereken conta ile plaka miktarına göre belirlenir. Bu nedenle sabit bir liste fiyatı yerine, etiket bilgisi ve keşif sonrasında yazılı teklif verilir. Teklif için iletişim sayfamızdan ya da telefonla ulaşabilirsiniz.

İlgili içerikler

• Hizmet verdiğimiz bölgeler
• Eşanjör servisi İstanbul Avrupa Yakası
• Plaka temizliğinde yöntem ve kimyasallar
• Eşanjör conta değişimi adım adım
• Eşanjör montajı ve devreye alma