Gıda ve içecek sektörü, Vefa Heat’in en yoğun çalıştığı alanlardan biridir. Süt pastörizasyonu, meyve suyu ve konsantre üretimi, bira mayşe soğutma, yoğurt ve peynir hatları, yumurta pastörizasyonu ve şişeleme öncesi soğutma — hepsinde ısı transferi hem enerjinin hem gıda güvenliğinin merkezinde yer alır. Bu sayfada sektöre özgü uygulamaları, ekipman ve malzeme seçimini, hijyenik tasarım kurallarını ve bakım pratiğini bulacaksınız.
Öne çıkan uygulamalar
- Süt pastörizasyonu (HTST) ve ısı geri kazanımı. Çiğ süt 4 °C’den 72 °C’ye ısıtılır, 15 saniye tutulur ve tekrar 4 °C’ye soğutulur — üçü de aynı plaka paketinin farklı bölümlerinde. Rejenerasyon sayesinde dışarıdan verilen enerji, toplam ihtiyacın küçük bir bölümüne iner.
- Yoğurt, peynir ve krema hatları. Fermantasyon öncesi ısıl işlem, pıhtı ısıtma, krema standardizasyonu.
- Meyve suyu ve konsantre. Berraklaştırma öncesi ısıtma, pastörizasyon, konsantre soğutma. Pulplu ürünlerde geniş kanallı plaka gerekir.
- Bira ve malt. Mayşe ısıtma, şıra soğutma (wort chiller), fermantasyon tankı sıcaklık kontrolü.
- Alkolsüz içecek. Şurup ısıtma, karbonasyon öncesi soğutma, şişeleme hattı tünel pastörizatör suyu.
- Yumurta ürünleri. Sıvı yumurta pastörizasyonu — düşük sıcaklık penceresi ve hassas kontrol gerektirir.
- Yardımcı devreler. CIP tankı ısıtma, buzlu su üretimi, kazan besleme suyu ön ısıtma, buhar kondens geri kazanımı.
Hangi ekipman nerede kullanılır?
| Uygulama | Ekipman | Neden |
|---|---|---|
| Pastörizasyon, rejenerasyon | Contalı plakalı eşanjör | Dar yaklaşım, sökülüp temizlenebilir, çok bölmeli yapı |
| Pulplu / lifli ürün | Geniş kanallı contalı plakalı | Tıkanma riskini düşürür |
| Buzlu su, glikol devresi | Lehimli plakalı eşanjör | Kompakt, kapalı devre |
| Buhar ile ısıtma, yüksek basınç | Borulu eşanjör | Yüksek basınç ve sıcaklık dayanımı |
| CIP tankı, proses tankı, akümülasyon | Özel imalat tank | Hacim ve bağlantılar prosese göre |
| Soğutma devresi dengesi | Isıl denge kabı / buffer tank | Kompresör kısa çevrimini önler |
| Devre temizliği | Hava ve tortu ayırıcı | Debi kaybını ve korozyonu engeller |
Malzeme ve conta seçimi
| Devre | Plaka | Conta | Not |
|---|---|---|---|
| Ürün tarafı (süt, meyve suyu, bira) | AISI 316L | Gıda onaylı EPDM (peroksit kürlemeli) | Gıda uygunluk beyanı istenir |
| Sıcak su / buhar ısıtma devresi | AISI 316L | EPDM | Buhar doğrudan ürüne verilmez |
| Buzlu su / glikol devresi | AISI 316L | EPDM | Glikol oranı hesaba katılır |
| Kule suyu tarafı | AISI 316L (klorür yüksekse 254 SMO) | EPDM | Su analizine göre |
| Yağ içeren proses | AISI 316L | NBR | EPDM mineral yağda şişer |
Malzeme kararının arkasındaki mantık: 316L mi titanyum mu · conta malzemesi seçimi
Bu sektörde kritik olan dört nokta
1. Basınç dengesi — gıda güvenliğinin görünmez kuralı
Rejenerasyon bölümünde çiğ ürün ile pastörize ürün, yalnızca bir plaka ve contayla ayrılmış hâlde akar. Tasarım kuralı nettir: pastörize taraf, çiğ taraftan daha yüksek basınçta tutulur. Olası bir kaçakta akış pastörize taraftan çiğ tarafa doğru olur; ürün güvenliği bozulmaz. Basınç farkı sürekli izlenmeli ve eşiğin altına düştüğünde hat durmalıdır.
2. CIP uyumluluğu
Gıda hatları her vardiya sonunda yerinde temizlenir. Ekipman bu döngüye tasarımdan uygun olmalıdır: gıda onaylı conta, ölü hacim üretmeyen bağlantılar, yeterli akış hızına izin veren kesitler. Süt hatlarında döngü iki aşamalıdır — önce alkali (protein), sonra asit (süt taşı). Sırayı ters çevirmek proteinleri sabitler. Ayrıntı: CIP nedir, nasıl uygulanır?
Kesin yasak: klorür içeren temizleyiciler paslanmaz plakada çukurcuk korozyonu başlatır. Plaka yalnızca 0,4–0,6 mm kalınlığındadır; sonuç delinme ve ürün ile servis akışkanının karışmasıdır.
3. Isı geri kazanımı — sektörün en büyük tasarruf kalemi
Tetra Pak’ın Dairy Processing Handbook’una göre pastörize sütün ısı içeriğinin %94–95 kadarı geri kazanılabiliyor. Saha ölçümlerinde %89 civarı rejenerasyon verimleri raporlanıyor. Pratik anlamı: 100 birim ısıtma enerjisi gerektiren bir hatta rejenerasyon varsa dışarıdan yalnızca 5–25 birim vermek yeterli olur — ve soğutma yükü de aynı oranda düşer. Hesap ve örnekler: süt pastörizasyonunda ısı geri kazanımı
4. Belgelendirme
Gıda temaslı ekipmanda plaka ve conta için gıda uygunluk beyanı, basınç taşıyan parçalar için EN 10204 3.1 malzeme sertifikası ve kapsama giriyorsa PED 2014/68/EU uygunluğu istenir. Hijyenik tasarım tarafında EHEDG kılavuzları ve 3-A Sanitary Standards yaygın referanslardır.
Tipik proje akışı
- Veri toplama. Ürün, debi, giriş-çıkış sıcaklıkları, hedef rejenerasyon verimi, izin verilen basınç kaybı.
- Termal hesap. Plaka sayısı, bölüm dağılımı, basınç kaybı ve yaklaşım sıcaklığı çıkarılır.
- Malzeme ve conta seçimi. Ürün, CIP kimyasalı ve sıcaklık penceresine göre.
- Teklif ve teslim planı. Fiyat, süre ve teknik çizim birlikte sunulur.
- İmalat. Gövde ve kaynaklı konstrüksiyon ile conta üretimi Sancaktepe’deki tesisimizde; ısı transfer plakaları tedarik edilerek pakete monte edilir.
- Montaj ve devreye alma. Ters akış bağlantısı, hava alma, A ölçüsüne sıkma, sızdırmazlık testi, ilk performans kaydı.
- İşletme desteği. ΔP takibi, CIP sonrası performans kontrolü, plaka-conta yenileme.
Bakım ve izleme
| Ne izlenir | Sıklık |
|---|---|
| Plaka paketi basınç farkı (ΔP) | Her üretim sonu |
| Rejenerasyon çıkış sıcaklığı | Sürekli |
| Çiğ / pastörize taraf basınç farkı | Sürekli |
| CIP kayıtları (sıcaklık, derişim, süre) | Her döngü |
| Paket açarak plaka muayenesi | Yılda 1–2 |
| Conta değerlendirme / yenileme | Paket her açıldığında |
Paket açarak muayenede her plaka ışığa tutulup delinme aranır; şüpheli plakalar penetrant testiyle ayrılır. Prosedürün tamamı: eşanjör bakım rehberi — CIP ve plaka söküm
Vefa Heat’in sağladıkları
- Gıda uygulamalarına uygun contalı plakalı eşanjör hesabı ve imalatı
- Alfa Laval, GEA, Sondex, Tranter, APV ve muadili cihazlar için gıda onaylı conta üretimi ve plaka tedariki — conta üretimi
- CIP tankı, akümülasyon tankı, proses tankı ve basınçlı kap özel imalatı — özel imalat
- Mevcut pastörizatörlerde plaka-conta yenileme ve revizyon — teknik servis
- Isı geri kazanım potansiyeli analizi ve ekipman seçimi — mühendislik ve danışmanlık
İlgili içerikler
- Gıda sanayiinde contalı plakalı eşanjör kullanımı
- Eşanjör sızdırıyor: teşhis ve çözüm
- Isı eşanjörü hesabı: LMTD ve plaka sayısı
- Süt pastörizasyonunda ısı geri kazanımı: %90 verimle enerji tasarrufu
- Süt pastörizasyonunda ısı geri kazanımı nasıl çalışır?
- CIP (yerinde kimyasal temizlik) nedir?
- Contalı plakalı eşanjör rehberi
- Buhar kondens hattı tasarımı
- İlaç ve kimya sektörü
Ürününüzü, debinizi ve sıcaklık rejiminizi gönderin; termal hesabı, malzeme önerisini ve ısı geri kazanım potansiyelini birlikte çıkaralım — iletişim · +90 216 620 83 32