TEKNİK REHBER
Genleşme tankı, akümülasyon tankı ve hızlı boyler
Kapalı devre bir tesisatta üç ayrı tank işi vardır ve sık sık birbirine karıştırılır: basıncı dengelemek (genleşme), sıcak su depolamak (akümülasyon) ve kullanım suyunu anında ısıtmak (hızlı boyler). Hangisine ihtiyacınız olduğu, çözmek istediğiniz probleme göre değişir.
Genleşme tankı neden gerekli?
Su ısındıkça genleşir. 10 °C'den 80 °C'ye çıkan su hacmi yaklaşık yüzde 3 artar. Kapalı bir devrede bu fazla hacmin gidecek yeri yoksa basınç hızla yükselir ve emniyet vanası açar. Her açılışta sistemden su kaybedersiniz; eksilen su tamamlandıkça devreye yeni oksijen ve kireç girer, korozyon hızlanır.
Genleşme tankı, içindeki membranla ayrılmış bir gaz yastığı sayesinde bu fazla hacmi karşılar. Doğru boyutlandırıldığında emniyet vanası hiç açmaz.
Hacim hesabı üç şeye bağlıdır: sistemdeki toplam su hacmi, çalışma sıcaklık aralığı ve ön basınç ile emniyet vanası basıncı arasındaki fark. Pratik bir başlangıç noktası sistem hacminin yüzde 8–12'sidir; ancak yüksek sıcaklık farkı olan veya statik yüksekliği fazla binalarda bu oran büyür. Ön basınç, tesisatın statik yüksekliğine göre ayarlanır — fabrika ayarıyla bırakılan tank çoğu zaman yanlış çalışır.
Büzüşme (imbisat) tankı
Açık genleşme sistemlerinde kullanılan, tesisatın en üst noktasına konan tanktır. Su genleştiğinde tanka çıkar, soğuyup büzüştüğünde geri iner. Basit ve ucuzdur ama açık olduğu için sürekli oksijen alır; modern kapalı devrelerde yerini membranlı genleşme tankı almıştır. Mevcut açık sistemlerin yenilenmesinde en çok sorulan konu budur.
Akümülasyon tankı
Isı üretimi ile tüketimin zaman olarak örtüşmediği yerlerde devreye girer. Kazan veya ısı pompası ürettiği ısıyı tanka aktarır, tesisat ihtiyaç duydukça oradan çeker. Kullanıldığı tipik durumlar:
- Katı yakıtlı kazanlar: Kazan söndürülemez; fazla ısı tanka depolanır.
- Güneş enerjili sistemler: Gündüz üretilen ısı akşam kullanılır.
- Isı pompaları: Cihazın sık kalkıp durmasını engeller, defrost çevrimini besler.
- Puant tarife: Elektriğin ucuz olduğu saatte üretilen ısı gündüz kullanılır.
Akümülasyon tankında tabakalaşma (stratifikasyon) önemlidir: sıcak su üstte, soğuk su altta kalmalıdır. Girişlerin doğru yükseklikte ve akışı bozmayacak şekilde tasarlanması, tankın gerçek kapasitesini belirler. Yanlış bağlanan bir tank, hacminin yarısını kullanamaz.
Hızlı boyler
Kullanım sıcak suyunu depolamadan, ihtiyaç anında üreten sistemdir. İçindeki serpantin veya harici bir plakalı eşanjör ile tesisat suyu, kullanım suyunu anında ısıtır. Depolamalı boylere göre avantajları:
- Çok daha küçük hacim, dar hacimlerde montaj kolaylığı
- Durgun su bulunmadığı için Lejyonella riskinde belirgin azalma
- Sürekli sıcak su — depo bitmez
- Depolama kaybı yok, yalıtım yükü düşük
Karşılığında anlık kapasite ihtiyacı yüksektir: aynı anda kaç duşun açılacağı, cihazın kW değerini doğrudan belirler. Otel, yurt ve spor tesisi gibi tüketimin pik yaptığı yerlerde hızlı boyler ile küçük bir akümülasyon tankı birlikte kullanılır.
Malzeme ve yalıtım
| Kullanım | Gövde | Not |
|---|
| Kapalı devre tesisat suyu | Karbon çelik | Ekonomik, oksijensiz devrede uzun ömürlü |
| Kullanım sıcak suyu | Paslanmaz veya emaye kaplı | Sürekli taze su girdiği için korozyon riski yüksek |
| Agresif proses sıvısı | Paslanmaz, projeye özel | Malzeme akışkana göre seçilir |
Yalıtım kalınlığı işletme maliyetini doğrudan etkiler. Yalıtımsız veya ince yalıtılmış bir akümülasyon tankı, depoladığı ısının önemli bir bölümünü kazan dairesine verir; kışın bu kayıp bacadan atılan yakıta eşdeğerdir.
Sipariş için gerekenler
- Tank tipi: genleşme, akümülasyon veya hızlı boyler
- Hacim veya hesap için: sistem su hacmi, sıcaklık aralığı, statik yükseklik
- Çalışma ve test basıncı
- Bağlantı çapları, yönleri ve sensör kovanı ihtiyacı
- Serpantin gerekiyorsa yüzey alanı veya kapasite
- Montaj yeri ölçü kısıtları — kapı ve merdiven genişliği dahil
Vefa Heat'ten temin
Vefa Heat genleşme tankı, akümülasyon tankı, modüler su deposu ve hızlı boyleri projeye göre imal eder. Gövde malzemesi, hacim, bağlantı düzeni, serpantin ve yalıtım tesisatınıza göre belirlenir; dar kazan dairelerine sığması için modüler (yerinde birleştirilen) tank seçenekleri de mevcuttur. Devrenin tamamını tek elden kurmak isterseniz denge kabı ve separatör tarafını da birlikte boyutlandırırız.
Sistem hacmi, kapasite ve sıcaklık bilgilerinizi iletin; hesabı çıkarıp uygun tankı ve fiyatı paylaşalım.
