Tanklar ve Boylerler: Genleşme, Akümülasyon, Serpantinli Boyler — Hangisi Ne İşe Yarar?

Özet: «Tank» tek bir ürün değil. Genleşme tankı basıncı emniyette tutar, akümülasyon tankı yoğun saatlerdeki sıcak su talebini karşılar, serpantinli boyler ısıyı kullanma suyuna aktarır, hızlı boyler ise depolamayı neredeyse ortadan kaldırır.

Dört farklı tank, dört farklı problem

Genleşme tankı — basıncı emniyette tutar

Su ısınınca genleşir. Kapalı devrede bu genleşmeye yer açılmazsa basınç emniyet vanasını açar, sistem su kaybeder; devreye giren taze su ise beraberinde hava ve kireç getirir. Genleşme tankı içindeki membran ve gaz yastığı bu genleşmeyi emer.

Belirtisi: Emniyet vanası sık sık su atıyorsa, basınç manometresi ısınmayla birlikte tehlikeli bölgeye çıkıyorsa genleşme tankınız ya yok, ya küçük, ya da membranı patlamıştır.

Akümülasyon tankı — talebi zamana yayar

Otelde sabah 07:00, spor salonunda akşam 19:00 — sıcak su talebi gün içinde birkaç saate sıkışır. Isı kaynağını bu tepe talebe göre seçmek pahalıdır. Akümülasyon tankı, düşük talep saatlerinde ısıtılan suyu depolar ve tepe saatte verir. Böylece daha küçük bir ısı kaynağı yeterli olur.

Serpantinli boyler — ısıyı kullanma suyuna aktarır

Tankın içindeki bakır serpantinden kazan suyu geçer, tanktaki kullanma suyunu ısıtır. İki su asla karışmaz.

  • Tek serpantinli: Tek ısı kaynağı (kazan veya ısı pompası).
  • Çift serpantinli: İki ısı kaynağı. Alttaki serpantine güneş kolektörü veya ısı pompası, üsttekine kazan bağlanır. Güneş varken bedava ısıtır, yokken kazan tamamlar.

Hızlı boyler — depolamayı en aza indirir

Plakalı eşanjörle anlık ısıtma yapar. Depolama hacmi çok küçüktür veya hiç yoktur. Yer kazandırır ve hijyen açısından avantajlıdır (durgun su az), ancak ısı kaynağının anlık gücü yüksek olmalıdır.

Hangisini seçeceğinizi belirleyen üç soru

  • 1. Talep profiliniz nasıl? Tepe yapıyorsa (otel, yurt, spor salonu, hamam) akümülasyon. Yayılıysa (konut, ofis) hızlı boyler veya küçük depo.
  • 2. Kaç ısı kaynağınız var? Bir tane ise tek serpantinli. Güneş, ısı pompası veya kazan kombinasyonu varsa çift serpantinli.
  • 3. Yeriniz ne kadar? Dar mekanik oda ise hızlı boyler. Yer varsa depolamalı çözüm daha esnek ve daha küçük ısı kaynağıyla çalışır.

Hijyen: sıcak su tanklarında sıcaklık meselesi

Depolamalı sıcak su sistemlerinde bakteri üremesi ciddi bir konudur. Genel mühendislik pratiği depolama sıcaklığını yeterince yüksek tutmak, dağıtım hattında ise haşlanma riskine karşı karıştırıcı vana kullanmaktır. Tesisinizin bağlı olduğu yönetmelik ve varsa işletmenizin su güvenliği planı belirleyicidir.

Pratik tarafta akılda tutulacaklar:

  • Durgun bölge bırakmayın. Kullanılmayan kör hatlar ve aşırı büyük seçilmiş depolar riskli bölgelerdir.
  • Depoyu ihtiyaçtan çok büyük seçmeyin. Hem duruş ısı kaybı hem durgunluk artar.
  • Sirkülasyon hattı varsa sürekli çalışmalı, dönüş sıcaklığı düşmemeli.
  • Periyodik boşaltma ve tortu tahliyesi tank dibinde biriken çamuru uzaklaştırır.

Tankın ömrünü belirleyen şey: içindeki su

Isıtılan suda kireç birikir, oksijen korozyon yapar. Tank ne kadar iyi imal edilirse edilsin su kalitesi kötüyse ömür kısalır.

Bunun eşanjör tarafındaki karşılığını hatırlatalım: termal veriminin %20’sini kaybeden bir eşanjör aynı işi yapmak için %25 daha fazla enerji tüketiyor. Serpantinli boylerde de aynı şey olur — serpantin kireç bağladıkça ısıtma süresi uzar, kazan daha çok yakar.

Korunma yolları: girişe tortu tutucu ve gerekiyorsa yumuşatma; devrede hava ayırıcı (oksijen korozyonunun kaynağı havadır); emaye kaplı tanklarda anot çubuğu kontrolü; yılda bir tortu tahliyesi.

Nasıl alınır?

Genleşme tankı için: sistem su hacmi, çalışma sıcaklığı, statik yükseklik, emniyet vanası açma basıncı.

Akümülasyon / boyler için:

  • Tepe saatteki sıcak su ihtiyacı (litre) ve bu talebin süresi
  • Isı kaynağının gücü (kW) ve tipi
  • Giriş ve istenen çıkış sıcaklığı
  • Kaç ısı kaynağı bağlanacak — serpantin sayısını bu belirler
  • Çalışma basıncı
  • Mekanik odanın kapı ve tavan ölçüsü — tank oraya girecek

Son madde küçük görünür ama sahada en sık yaşanan sorun budur: tank üretilir, gelir, kapıdan geçmez. Modüler tank imalatı bu yüzden vardır — parçalı gelir, yerinde birleştirilir.

Sık sorulan sorular

Genleşme tankım var ama emniyet vanası yine su atıyor, neden?

Üç ihtimal: tank küçük seçilmiş, membran patlamış (tankı sallayınca su sesi geliyorsa öyledir) veya ön basıncı doğru ayarlanmamış. Ön basınç, sistemin soğuk statik basıncına göre ayarlanır.

Akümülasyon tankı mı, daha büyük kazan mı?

Genellikle tank daha ekonomiktir. Tepe talebi tankla karşılayıp ısı kaynağını ortalama yüke göre seçmek, hem ilk yatırımı hem işletme maliyetini düşürür.

Çift serpantinli boyler kime gerekir?

İki ısı kaynağı olanlara. En yaygın kombinasyon güneş kolektörü ve kazandır. Alt serpantine güneş, üste kazan bağlanır; güneş yetmediğinde kazan üst bölgeyi tamamlar.

Hızlı boylerin dezavantajı ne?

Depolama olmadığı için ısı kaynağının anlık gücü yüksek olmalıdır. Aynı anda çok sayıda musluk açılan yerlerde ya güçlü kazan ya da küçük bir tampon depo gerekir.

Tank paslanır mı?

Malzemeye bağlı. Paslanmaz tanklarda risk düşüktür. Emaye kaplı çelik tanklarda kaplama ve anot çubuğu koruma sağlar; anot tükendiğinde değiştirilmelidir.

Mekanik odama sığmıyor, ne yapabilirim?

Modüler imalat yapıyoruz — tank parçalı üretilip yerinde birleştirilebiliyor. Kapı ve tavan ölçülerini baştan iletirseniz buna göre planlıyoruz.

Kaynaklar

Hijyen ve sıcak su sıcaklığı konusunda tesisinize uygulanan yönetmelik ve proje müellifinin görüşü esastır; bu yazı genel mühendislik pratiğini aktarır.

İlgili içerikler

BU YAZIDA GEÇEN

İlgili ürün ve hizmetler

Yazıda anlatılan çözümlerin ürün ve hizmet sayfaları.