Özet: Plakalı eşanjör contası, ünitenin sızdırmazlığını, iki akışkanın ayrı kalmasını ve akış kanalının geometrisini birlikte belirler. Bir eşanjörün servis ömrü çoğu zaman plakalarına değil, contalarına bağlıdır. Bu sayfada conta üretim sürecimizi, malzeme seçenekleri ve sıcaklık sınırlarını, mevcut contanızın nasıl tanımlandığını ve sipariş için gereken bilgileri açıklıyoruz.
Conta üretiminde süreç
- Tanımlama. Eşanjörün marka ve model bilgisi, plaka üzerindeki damga ya da mevcut bir conta örneğinden hareketle profil belirlenir.
- Ölçüm. Numunenin dış ölçüleri, kesit profili, port çevresi geometrisi ve bağlantı tipi (yapıştırmalı veya klipsli) ölçülür.
- Malzeme kararı. İki taraftaki akışkanlar, azami sıcaklık ve temizlik kimyasalları değerlendirilerek karışım seçilir.
- Kalıp. Profile uygun kalıp hazırlanır veya mevcut kalıp kullanılır.
- Üretim ve kürleme. Karışım kalıpta basılır ve kürlenir; kürleme rejimi contanın sıcaklık ve kalıcı sıkışma davranışını doğrudan belirler.
- Kontrol. Boyut, sertlik (Shore A) ve görsel kontrol yapılır.
- Teslim. Set halinde, plaka tipi ve konumuna göre etiketlenerek teslim edilir.
Bir plaka paketinde genellikle birden fazla conta tipi bulunur (uç plakalar, dönüş plakaları, ara plakalar farklı olabilir). Bu yüzden teslimatta setin dizilim şemasına göre etiketlenmesi, montajda karışıklığı önler.
Malzeme seçenekleri ve sınırları
| Malzeme | Azami sıcaklık | Uygun ortam | Uygun olmayan ortam |
|---|---|---|---|
| NBR (nitril) | ~110 °C | Mineral yağ, yağlı gıda, alifatik hidrokarbon, su | Keton, ester, aromatik solvent, ozon |
| HNBR | ~140 °C | Yağ + yüksek sıcaklık, H₂S içeren ortam | Keton, ester |
| EPDM | ~150 °C | Su, buhar, glikol, kostik, asitli su | Mineral yağ ve hidrokarbon |
| EPDM (peroksit kürlü) | ~160 °C | Yüksek sıcaklık buhar, SIP | Yağ ve solvent |
| FKM (Viton tipi) | ~180 °C | Aromatik ve alifatik hidrokarbon, asit, yakıt | Keton, sıcak kostik, amin |
| FFKM (perflor) | ~230 °C | Neredeyse tüm kimyasallar | Maliyeti çok yüksek |
| CSM (Hypalon tipi) | ~120 °C | Oksitleyici, hipoklorit, havuz suyu | Yağ, aromatik |
Sıcaklık değerleri sürekli çalışma içindir. En sık yapılan hata, yağ hattında EPDM kullanmaktır: conta şişer, yuvasından taşar ve birkaç hafta içinde sızdırır. Gıda ve ilaç uygulamalarında ayrıca gıdayla temasa uygunluk belgesi gerekir.
Malzeme kararının ayrıntısı, tanımlama yöntemi ve arıza biçimleri için eşanjör contası rehberimize bakabilirsiniz.
Contanızı nasıl tanımlıyoruz?
Dört bilgiden herhangi ikisi genellikle yeterlidir:
- Çerçeve etiketi. Marka ve model kodu contayı büyük ölçüde belirler.
- Plaka damgası. Çoğu plakanın üst köşesinde model ve desen bilgisi kabartma olarak bulunur.
- Conta numunesi. Sökülmüş bir contanın fotoğrafı ve birkaç ölçüsü (dış boy-en, kesit kalınlığı, port çapı) tanımlamaya yeter.
- Plaka numunesi. Conta yuvası geometrisinden profil çıkarılabilir.
Etiket okunamıyorsa, numune üzerinden ters mühendislikle profil çıkarmak mümkündür. Yaygın markaların (Alfa Laval, GEA, Sondex, Tranter, APV, SWEP, Kelvion, Funke, Vicarb, Hisaka ve benzeri) plaka geometrileri için muadil conta üretilebilir; burada belirleyici olan markanın kendisi değil, profil toleransları, malzeme bileşimi ve kürleme kalitesidir.
Marka bazlı yedek parça konusu Alfa Laval, GEA ve Sondex yedek plaka ve conta yazımızda ayrıntılı ele alınmıştır.
Yapıştırmalı ve klipsli tipler
| Yapıştırmalı | Klipsli / geçmeli | |
|---|---|---|
| Montaj | Yapıştırıcı sürülür, kürlenme beklenir | Tırnaklarla plakaya geçirilir |
| Montaj süresi | Uzun (4–24 saat kürlenme) | Kısa |
| Saha değişimi | Temiz ve kuru ortam gerekir | Yerinde yapılabilir |
| Eski conta sökümü | Kazıma ve yüzey temizliği | Elle çıkar |
| Nerede yaygın | Eski ve büyük üniteler | Modern üniteler |
Klipsli sistemlerde tırnak geometrisi üreticiye özgüdür ve plaka yuvasıyla birebir uyumlu olmalıdır. Bu yüzden siparişte malzemenin yanında bağlantı tipi de belirtilmelidir.
Sipariş için gereken bilgiler
- Eşanjör markası ve model kodu (çerçeve etiketi fotoğrafı).
- Plaka üzerindeki damga bilgisi.
- Toplam plaka sayısı ve varsa dizilim şeması.
- Conta bağlantı tipi: yapıştırmalı mı, klipsli mi.
- İki taraftaki akışkanlar, azami çalışma sıcaklığı ve basıncı.
- Kullanılan temizlik kimyasalları ve rejimi.
- Gıda veya ilaç teması varsa uygunluk belgesi ihtiyacı.
- Etiket okunamıyorsa: mevcut contanın fotoğrafı ve kesit ölçüleri.
Bu bilgilerle doğru profil ve malzemede üretim yapılabilir. Set halinde, plaka konumuna göre etiketli teslimat, montaj sırasındaki karışıklığı önler.
Conta ömrünü ne belirler?
Conta, plakadan çok daha kısa ömürlüdür ve ömrünü dört etken belirler:
- Sıcaklık. Sürekli çalışma sıcaklığı malzemenin sınırına ne kadar yakınsa ömür o kadar kısalır.
- Isıl döngü. Sık ve hızlı sıcaklık değişimi, sabit sıcaklıktan daha yorucudur.
- Temizlik kimyasalı. Agresif CIP rejimi, contayı ürün sıcaklığından daha çok yorar. Gıda hatlarında ömrü belirleyen genellikle budur.
- Montaj disiplini. Aşırı sıkma (A ölçüsünün altına inmek) contayı yuvasından taşırır ve kalıcı hasar verir.
Bu yüzden conta değişimi tam set yapılır; kısmi değişimde yeni ve eski contalar farklı sıkışma davranışı gösterir ve sızıntı kısa sürede başka bir noktada tekrarlar. Servis süreci için teknik servis sayfamıza bakabilirsiniz.
Depolama ve raf ömrü
- Serin (25 °C altı) ve karanlık ortamda saklayın.
- Ozon kaynaklarından uzak tutun; elektrik motoru ve kaynak makinesi ozon üretir ve özellikle NBR’de yüzey çatlağı yapar.
- Gerilmesiz saklayın; asılı veya kıvrılmış conta kalıcı şekil alır.
- Orijinal ambalajında, üretim tarihi görünür şekilde tutun ve stok rotasyonu uygulayın.
İlgili içerikler
- Eşanjör contası: malzeme seçimi, tanımlama ve değişim
- Alfa Laval, GEA ve Sondex yedek plaka ve conta
- Eşanjör sızdırıyor: teşhis ve çözüm
- Gıda sanayiinde contalı plakalı eşanjör
- Petrokimyada contalı plakalı eşanjör
- Eşanjör contası · Eşanjör plakası
- Teknik servis · Özel imalat
Eşanjörünüz için conta üretimi veya temini konusunda iletişim sayfamızdan ulaşabilir ya da +90 216 620 83 32 numaralı hattımızı arayabilirsiniz. Çerçeve etiketinin fotoğrafı veya mevcut bir conta numunesinin görüntüsü, tanımlama için genellikle yeterlidir.